Kawl Ralkap Sual Ning Cu A Mak Ko Zei Sual Lo Mipi Khua An Khang Piak Hna

Wong Htun Nih “Zei ruang ah dah Vawlei pi hi dai tein a um? Jet Bom thlatu le Helicopter hmang in Kawl cozah Ralkap nih Rakhine State ah tukkahnak an tuah. A puarhrang mi Ralkap le Cozah nih  Vancung bak in Jet bamthla tu le Helicopter hriam ngan hmang in tukkahnak fak taktak an tuah i Khua zong an khang dih” tiah a twitter ah suimilam 6:51 am, 07, Feb, 2020 ahkhan a tial. Sihmahsehlaw Kawl media Cheukhat ah kan kawl len nain kan hmu kho rih lo. Mah thawngpang hi tu zingka ah thil cang sisehlaw a dawh. Ralkap nih an khanghmi khua min zong a langter lo. Rakhine state ah Kawl ralkap le AA hriamtlai hna tukkahnak hi a linsa chin lengmang. Ram mipi zong nih harnak le fahnak fak taktak an tuar cang.

Kawl ralkap nih ram mipi umnak khua ting in an khang piak cang hna. Hriam tlai lawng hmanh si lo in Arakanese mipi cung tiang ah hriam an hmang cang. AA hriamtlai Pakhat nih a twitter ah ca a tial mi hrim cu a mak kho tuk cang. “Kawl ralkap bawi nih Arakanese minung kum 2 in kum 50 karlak pa poh poh thah dih ding in order a chuah cang. Thil pahnih thim ding na ngei, Kawl ralkap kut in thih maw na thim lai. Kawl ralkap tuk dah “ tiah wong Htun nih a tial. Kawl ralkap nih mipi harnak an pek hna ning le an thah hna ning a fak ngai te. AA Hriamtlai cung lawng si lo in mipi harnak phun phun an pek hna. Kan ram ah deihnak a um khawhnak hna thlacamnak in bawm cio hna sih. cadagn rel ding a um rih.

A tawinak taktak in ka phuan rih lai. Mah fak tiah dodaltu pawl nih khan cun nan hei ka ti ko lai nain a taktak ahcun ka bia hna hi daimond bia lawng te an si. A tu lio Laimi kan mifim nan ti mi pawl he kan hmuhnak le ruahnak aa dannak nan hmuh pah tawn lai. A ngaingai ahcun kum zabu bu khat ring loin ka lonh hna caah a si. An mah tluk ruahnak chuah ding ahcun fak tuk in i hruhter ka hau hnga. Cu hmanh ah an ka tluk rih lai lo. Kum zabu 22 tik Laimi nih cun ka bia pawl hi phungbia nak in an uar deuh te lai.

Lam 1. Laiholh ka țanh tiah aa laami Laimi tam deuh hi cu an ruahnak varal an pet lo. Laiholh ah Kawlholh, mirang holh bantuk cawm an duh lo pin ah kan i cawm ciami hmanh hlonh țhan an duh. Fimnak suttung taktak an pemh lo caah a si. Laiholh hi a dirhmun a țhawngtha ngaimi a si. Cucaah cun miphun dang holh fang a tlawm bik thongkhat a cawm kho dir hmun a si. Cawm lo a ngah lo. Khrifa bu pakhat nih a țhanchonak ding ah rammui ah mission a tuan bantuk khi a si. Mi phundang holh tampi cawm loin Caholh a țhanchonak lam a um lo. Nain cawm khawh leng kha va cawm len ding tinak a si lo.

Kawl hmanh nih hin a tu ahcun mirang biafang bak hi a thong lengnawn in an i cawm cuahmah lio a si cang. Mirang zong hi mi caholh thong tampi aa cawmmi an si. Tahchunhnak ah, kei hi Maths ah si seh, Chemistry, physics le philosophy le psychology vial te ah a thiam tuk mi ka si. Zei dang power ka ngeih mi chim rih loin mu. Asinain Laimi kan cabia a tlin lo tuk ruang Laimi sin ca tial a har ngai tawn. Commonsense timi hmanh hi ka cabia ah ka telh tikah Laimi zapi caah cun a sawh duhnak biatak tein cawn piak ta a herh rih hnga. Mind power a si lo ah Mantalist a thiammi ka si van ti ning law, Laiholh cun a zei ti hmanh in Mind timi sawh hmanh leh awk a har cang. Fawi ngai in “ruahnak” na hei ti hnga nain “thought” teh zei na ti kun lai? Lai nih Ruahnak kan timi bak hi Mirang nih cun tam tuk in an rak țhen.

Lam 2. Chin a simi paoh Laiholh hmannak ram an phak tikah Laiholh lawng in chawn hna u. Kalay-Kankaw ti bantuk ah a ummi Zahau-Lusei timi bantuk pawl kha an holh in chawn hna hlah uh. Laiholh tein chawn hna uh. Luhmuhzi ka thiam ngai, ka ruahnak a kau ngai ti phun tein Zahau le Lusei holh hman aa uartermi an reh ziam tikah cun a lulu bakin Laiholh cu Bawibik,Bawiropui holh a si ko lai. Hi ti chim tikah hin a ruang a um cu. Peng dang pawl cu zei tluk i, an holh an tanh le an dawt zong ah Chin state ah tlangholh sinak a lam um lomi lawng te an si. Cu caah Laiholh kan timi hi peng dang holh he tahchunh ngol cang uh. A chit bik mi le a fuh bik mi holh a si.

Tlawm tein ti hun toih sawh hmanh ah 1,2,3,bak in Chin State a humzual kho colh ding mi holh a si. State dang vial te ahcun tlangholh zapi thiammi an ngei si. Kachin Jingphaw pawl khi Hakha-Thantlang Laimi bantuk in i fimter,thluak i kauh ter phun in rak um hna seh law a tu tiang ah Jingphaw tlangholh a si kho ve hnga lo. An nih an ram an kauhter chin thluahmah lio ah Hakha-Thantlang Laiholh cu a lam nan bit ter chin chin cang hi. Matupi vialte a rak cultu Holppi a rak si nain a tu ahcun kauh cu chim lo a meng tung pakhat hnu pakhat bak in a bi chin leng mang cang. Nain cheu khat nih ruahnak ahcun Hakha holh kan cawng lai lo i, i cei tuk hna seh ti bantuk ruahnak a um.

Nain Hakha Laiholh aa thiam ter duh lomi pawl ca tu ah ceinak chin chin, chin lai, chin pi a tlung lai. Kan Laiholh ramri a meng tung pawl fonter chin vima nak ding ah a cung kan chim bang, kan tuah ahcun one by one bak in a ram cia vialte kha kan lak nolh lai. Peng dang khuapi pawl ah va kal i Halkha holh le Ralhronak khan va hro an hau lo. Hakha,Thantlang, chung te ah kan tuah hmanh ah a za. Kalay-Kankaw ah kan tuah rih chin chin ahcun mitțhip a si ko. A thluak var pah ve mi nih cun nan fian lai ka zumh. Nain thluak chia pawl tiang fian khawh ding in van hrilhfiahnak ah caan ka ngei ti lo i ka ruat thiam ko ne u.

Note: fim cuh pawl nih cun Laiholh a tlin tuk ko nan ti lai, cun ” a lulu bak in” tiah a cung ka țial mi hna kha, “a lulu a si lo a loe loe hei ti pawl le cafang na kawp mi na thiam lo hei ti pawl an nan buai lai ka hngalh ko. A te nau tuk mi le a tlak lo ah buai ngai i a phu taktak mi ah nan buai lo ruang ah hi dirhmun lawng kan si nak a si hi. Cafang kawp le then zong zapi sawhnak cun a let zakhat in ka thiam țhiam ko. Nain Facebook post mi pawl hi heh tiah edit a herh ah ka ruah lo caah a si.Credit: siang Bawi

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *